PODSTAWOWE WIADOMOŚCI O HERBACIE I O KAWIE

  O Herbacie :
"Za pomocą herbaty Wschód wkracza do burżuazyjnych domów; za pomocą kawy do umysłów"
pisał jeszcze w XX wieku Paul Morand.
Herbata szybko stała się elementem biesiadnym, a także pretekstem do spotkań rodzinnych,
w gronie przyjaciół, czy intymnych - słynna tea for two... herbatka we dwoje.
Obecnie herbata w wielu krajach jest napojem codziennym i wiele osób uważa się za jej znawców i smakoszy. Dzięki różnym sposobom przygotowania zadziwia wspaniałym,
często bardzo wyrafinowanym smakiem.

O Kawie :
Większość z nas nie wyobraża sobie dziś dnia bez filiżanki kawy, to ona nas wyciąga ze snu, pozwala przetrwać długie godziny w pracy, a czasami zapewnia błogie popołudniowe lenistwo z filiżanką parującego cappuccino.
Prawie wszyscy mienimy się kawoszami, lecz są bardziej uprzywilejowani to ci którzy piją szlachetne gatunki kaw, ale są też nieszczęśnicy którym w udziale przypada kawowy miał.

 

Herbata Biała
Herbata biała jest produkowa na niewielką skalę w Chinach, głównie w prowincji Fujian. Zbiór herbaty białej odbywa się wczesną wiosną, gdy roślina budzi się do życia ze snu zimowego. W trakcie produkcji poddawana jest tylko procesowi więdnięcia i suszenia. Biała herbata to nierozwinięte jeszcze liście i pączki wierzchołka krzewu herbacianego (tzw. Silver tips). Młode listki zawierają
trzy razy więcej polifenoli niż liście starsze.
Właściwości naparu z białej herbaty:
- orzeźwia i pobudza,
- posiada działanie antyoksydacyjne; czyli opóźnia procesy starzenia dzięki obecności antyutleniaczy,
- posiada działanie antymutogenne; czyli przeciwdziała powstawaniu zmian nowotworowych w komórkach,
- zawiera polifenole, które chronia organizm przed atakiem wolnych rodników( substancji szkodliwych powodujących zmiany w DNA komórki).

Herbata Zielona
Herbata zielona w medycynie Chińskiej znajduje zastosowanie już od tysiąca lat.
Chińczycy używają jej do leczenia ospałości, zaburzeń trawiennych, bólów głowy, kłopotów ze wzrokiem (nieostre widzenie), zatruć alkoholowych i rozstroju żołądka. Zielone herbaty SA źródłem wielu ważnych dla zdrowia witamin i minerałów.
Właściwości naparu zielonej herbaty:
- ułatwia koncentrację, poprawia pamięć, rozjaśnia umysł,
- obniża ryzyko zwału serca i miażdżycy tętnic, zmniejsza ryzyko zakrzepów,
- obniż ciśnienie krwi,
- służy w profilaktyce nowotworowej,
- wspomaga leczenie chorób infekcyjnych ( grypy, przeziębienia, biegunki, stany zapalne śluzówki jamy ustnej)
- działa antyoksydacyjnie,
- sprzyja trawieniu i usuwa uczucie przepełnionego żołądka ( poprzez pobudzenie wydzielania soków żołądkowych)
- wzmacnia zęby i chroni przed próchnicą, odświeża oddech.

Herbata Czarna
Źródłem wszystkich herbat są te same listki krzewu herbacianego; kamelii. Różnica polega na sposobie ich przetwarzania,
podczas gdy herbata zielona jest poddawana procesowi więdnięcia i suszenia to herbata czarna dodatkow procesowi fermentacji.
To właśnie podczas fermentacji listek zmienia swoje właściwości i kolor. Gatunki czarnych herbat SA ze sobą mieszane
dla uzyskania odpowiedniego aromatu.
Właściwości czarnych herbat :
- koi dusze, rozjaśnia umysł,
- wzmaga wydzielanie soków trawiennych,
- pobudza poprzez zawartą w niej teinę,
- zapobiega powstawaniu komórek nowotworowych w komórkach ciała - posiada antyutleniacze,
- rozgrzewa przy przeziębieniach.

Herbata PU-ERH

Ojczyzną Pu-Erh jest południowa prowincja Chin-Yunnan. Przygotowywana jest według tajemnej receptury.
Wiek suszu herbacianego dochodzi nawet do 60 lat. Naukowcy twierdza, że Pu-Erh zyskuje swoje właściwości
i niepowtarzalny aromat dzięki procesowi fermentacji. Jej zdrowotne działanie jest tym skuteczniejsze im dłużej pozwala się jej dojrzewać w odpowiednich warunkach.
Ze względu na skuteczność naparu najlepsza jest liściasta, o specyficznym tj. mocno- ziemnym aromacie. Badania prowadzone we Francji dowodzą, że 88% pacjentów pijących regularnie herbatę Pu-Erh w ciągu miesiąca straciło od 3 do 10kg wagi.
Właściwości naparu herbaty Pu-Erh:
- wspomaga prace wątroby,
- skutecznie walczy z nadwagą,
- obniża poziom cholesterolu,
- oczyszcza organizm z toksyn,
- pobudza procesy trawienne,
- zawiera duże ilości cennych aminokwasów i biopierwiastków,
- zapobiega starzeniu,
- wzmacnia organizm,
- łagodzi skutki spożycia alkoholu.

Rooibos
Napar ten wytwarzany jest z liści południowoafrykańskiego czerwonokrzewu (Aspalathus linearis). Znany jest również pod nazwa Redbush, Rotbush.
Rooibos zawiera niewielkie ilości garbników, nie zawiera teiny i kofeiny.
Jest odświeżającym naparem rano, wzmacniającym w ciągu dnia, odprężającym przed snem. Ponadto skutecznie gasi pragnienie.
Właściwości naparu rooibos:
- spowalnia starzenie organizmu , ponieważ zawiera enzymy wiążące wolne rodniki,
- działa uspokajająco, pomaga w depresjach, nerwowości, problemach ze snem i bólach głowy,
- zawiera wiele witamin i minerałów, polecana dzieciom,
- pomaga w alergiach ( katar sienny, astma)
- działa antybakteryjnie, antywirusowo,
- pomaga przy problemach związanych z żołądkiem i trawieniem dzięki zawartości żelaza, potasu i wapnia,
- wzmacnia zęby i kości dzięki zawartości manganu i fluoru,
- wzmacnia system nerwowy dzięki zawartości cynku i magnezu,
- kompresy z naparu stosuje się na zmęczone, opuchnięte i podkrążone oczy oraz na podrażnienia skóry,
- pomaga w leczeniu trądziku młodzieńczego,
- wyrównuje poziom cukru we krw i- łagodzi przebieg cukrzycy,
- obniża poziom cholesterolu.

Yerba Mate
Yerba Mate to liście drzewa ( ilex paraguariensis) ostrokrzewu paragwajskiego.

Pod pojęciem Yerba lub yerba mate rozumie się produkt składający się z wysuszonych, lekko wyprażonych, rozdrobnionych liści ostrokrzewu paragwajskiego z dodatkiem fragmentów wysuszonych młodych gałązek, pędów lub łodyg.
( Argentyńska Ustawa o Art. Spożywczych rozdz.XV art. 1193)
W yerba mate nie ma żadnych substancji mogących prowadzić do uzależnienia ani takich, które mogą być szkodliwe dla organizmu.
Właściwości naparu z Yerba mate:
- podnosi odporność organizmu,
- polepsza trawienie,
- poprawia koncentrację,
- czyści krew, usuwa z niej substancje toksyczne,
- rozluźnia układ nerwowy, niweluje zmęczenie, pobudza umysł,
- odchudza,
- zmniejsza stres, zwalcza bezsenność.

Ma właściwości stymulujące, przeczyszczające.
Zawiera wit. A, C, E, B1, B2, karoten, kwas pantotenowy, biotyny, wit. H, magnez, wapń, żelazo, sód, potas, mangan, fosforyty,
siarkę, cynk, kwas chlorowodorowy, chlorofil, cholinę i inozytol.
Pobudza jak kawa, ale nie ma przy tym tak szkodliwego działania na organizm.
W 1964r. grupa naukowców z Uniwersytetu Pasteura w Paryżu doszła do wniosku, że mate zawiera wszystkie witaminy
potrzebne do podtrzymania życia.

Troszkę o naczyniach Mate
Do picia mate stosowane są następujące naczynia:
Calebassa- wykonana z owoców drzewa kalebasocwa,
Matero- naczynia wykonane z tykwy lub drewna obciągniętego skórą,
Guampa- wykonana z rogu wołu
Bomilla- metalowa lub bambusowa rurka z sitkiem na końcu.

Jak przygotować Yerba Mate
Mając nową tykwę sypiemy do niej Yerba mate do3/4 wysokości naczynia, następnie zalewamy gorącą wodą i odstawiamy na 1 dzień.
Następnie wyrzucamy zawartość tykwy i przepłukujemy, wyskrobujemy ścianki z zielonego osadu i resztek włókien i proces powtarzamy. Czyścimy, płuczemy i tykwa jest gotowa do użytku.
Calebassa wykonana z tykwy zawsze na początku przecieka, ale po dłuższym użyciu się uszczelnia, często występuje zjawisko
pocenia się tykwy, jest zupełnie naturalne, trzeba tylko uważać żeby nie stawiać jej na obrusie, bo pozostają plamy, które trudno schodzą.
Parzenie, przepis oryginalny argentyński:
Wypełniamy calebasse w 1/2 do 3/4 objętości suchą mate, przykrywamy ręką obracamy do góry dnem kilka razy i stawiamy pionowo w ten sposób żeby liście usypały pod ścianką lekki skos. W miejsce gdzie jest najmniej liści wsadzamy bombille i po niej delikatnie
lejemy wodę o temp. 70 stopni tak żeby pokrywała liście na wysokość 2 palców nad liście, parzymy ok. 3 min.
Dolewamy wody o temp 70-80 stopni prawie do pełna i pijemy do końca.Potem nalewamy znowu wody i proces dolewek
powtarzamy tyle razy dopóki mate ma smak.

Ceremonia picia Mate
Picie mate to nie tylko zaspokojenie pragnienia, ale też cały ceremoniał.
Porównanie do fajki pokoju nie jest przesadzone.
Mate pije się w gronie znajomych i zaproszenie do ceremonii jest wyrazem akceptacji.
Mistrzem ceremonii jest zazwyczaj gospodarz. To on przygotowuje mate, zalewa ją wodą i zgodnie z obowiązującym zwyczajem
pije pierwszy. Pije do momentu aż przez bombille przechodzi powietrze, dźwięk siorbania jest w tym wypadku pożądany.
Następnie ponownie zalewa mate i podaje pierwszemu z pijących. Zgodnie z zasadami południowoamerykańskiego savoir-vivreu bombilla powinna być zwrócona w stronę tej osoby której podajemy, osoba wypija wszystko do dna, na co wskazuje siorbanie,
zwraca calebasse nie dziękując. Podziękowanie oznacza że nie mamy już ochoty na więcej i w następnej kolejce gospodarz nas pominie. Po kolei piją wszyscy uczestnicy spotkania. Potem gospodarz zaczyna następną rundkę do momentu aż wszyscy podziękują.
Od czasu do czasu bombilla zatyka się. Niektórzy wtedy pocierają naczynie od spodu i rurka się odtyka. Nie wiem jak to działa,
ale coś w tym faktycznie jest. W ogóle w mate jest coś magicznego. Argentyńczycy mówią, że trzeba mieć dobrą rękę.
I rzeczywiście są osoby, którym dobra mate nigdy nie wychodzi.

Zielona Hebata MATCHA.
Herbata sproszkowana, jest nieodłączna częścią Buddyjskiego Zen już od ponad 800 lat. Jest to jeden z najstarszych gatunków japońskiej herbaty, który zaczął być uprawiany na chronionych plantacjach. Herbatę Matcha używa się do ceremonii cha-no-yu.
Zielona sproszkowana herbata którą rozpuszcza sie w wodzie poprzez ubijanie bambusową miotełką jest produkowana z liści uprawianych w 90% w cieniu. Daje bardzo orzeźwiający napar o barwie jaspisu. Delikatny, gorzki smak przypominający
świeżą trawę lub groszek. Herbata zawiera duże ilośći teiny.
Pijąc rozpuszczony puder Matchy de facto spożywamy całe liście zielonej herbaty w dodatku jej najwyższej jakości czyli tenchy.
Jeden mały kubek Matchy jest równowartością 10 kubków zaparzonej zielonej herbaty.



HERBATA W POEZJI I LITERATURZE


Poemat poświęcony herbacie, autorem którego jest Jules Barbery d'Aurevill,
umieszczony w zbiorze pośmiertnym zatytułowanym "POUSSIERE" (1897)

Trzy filiżanki herbaty

Byłem sam. Wczoraj wieczorem ona była na balu, w sukni koloru księżyca.
Wierne serce, tego jestem pewien, w mieniącej się spódnicy! A ja myślałem o opalizującej szacie,
patrząc na jasnozłotą herbatę, lekką i gorącą, spływającą do mojej filiżanki gorącą i lekką jak miłość!
A jednak to był bursztyn, a nie złoto, tak, to płynne złoto było jasne, dlatego ja, zakochany marzyciel, zobaczyłem unoszący się w nim blask spódnicy o nieokreślonych barwach. Gdy nagle klarowny napój, głębszy i mocniej płonący, zmienił się w lśniąca czerwień w przeźroczystej sewrskiej porcelanie czerwona jak krew doświadczonego mężczyzny, przelewającego zawartość żył w ranę następnej miłości!
Ale dopiero za trzecim razem kolor pogłębił się jeszcze bardziej, napój spływał coraz wolniej do porcelanowego naczynia gęsty,
czarny, dymiący jak śmiertelna krew byka, którą kazano pić królowi Kambyzesowi. I nagle więcej złota! więcej światła!
więcej cynobru! Ale purpura ciemna, głęboka i gorzka żyła opróżniona do końca, całe życie! cała dusza! Całe serce spalone w najintensywniejszym płomieniu w niewygasłym żarze ostatniej miłości!
Uwierzyłbyś w to?... Tak! Uwierzyłbyś! Ten posępny kolor tak daleki, tak daleki od bladych odcieni satyny migoczącej i swawolącej spódnicy w kolorze opalu właśnie on przypomniał mi najbardziej dziewiczą, nieskalaną suknię anioła, który wziął moje życie pod skrzydła i zaniósł do swojego nieba!.

Skrzydlate słowa o herbacie z Księgi Herbaty Okakura Kakuzo

"Herbatyzm w istocie swej jest uwielbieniem Niedoskonałości, nieśmiałą próbą osiągnięcia czegoś znośnego w naszym
nieznośnym życiu..."

"Człowieka nieczułego na tragikomiczne aspekty życia osobistego określamy potocznie jako człowieka nie mającego w sobie herbaty..."

"Dlaczegóż by więc nie poświęcić się królowej kamelii i nie delektować się ciepłym nurtem zrozumienia płynącym z jej ołtarza?
Płynny bursztyn w porcelanie barwy kości słoniowej..."

Polscy poeci też pisywali o herbacie:
Będziesz wspominał po latach:
U nas w domu to była herbata!
nikt już takiej nie parzy,
można tylko pomarzyć,
bo jest dobra na smutek,
na szarugę i wiatr
ta rodzinna herbatka sprzed lat.
..............................Wanda Chotomska


W Chłopach Władysława Reymonta:
- Ciężka zima latoś.
- Pewnie, że nie letka. A może mleka zagotować na rozgrzewkę?
- Dziękuję, gdybyście mieli herbatę!..
- Była ci, była jeszcze jesienią, kiedy mój chorzał na brzucho, przywiozłam z miasta, ale wyszła, a nie wiem u kogo by na wsi znalazł..
- Nie potrzeba, nie, herbatę mam ze sobą, zagotujcie mi tylko wody..
- Wrzątku niby!
Przystawiła garnczek z wodą do ognia i siadła z powrotem do kądzieli. A on wciąż się nagrzewał nie bacząc na ludzi na ich szepty
i uwagi, dopiero gdy się woda zagotowała, wydobył z jakiegoś papierka herbatę, zasypał, sam sobie wziął z półki biały garnuszek,
nalał wrzątku i przegryzając kawałkiem cukru, popijał.
Potem umilkł znowu, nalał sobie drugi raz herbaty, usiadł przed kominem i z dobre parę pacierzy nie rzekł ani słowa.

W Kalendarzu Polskim i Ruskim z 1703 roku, wczesny rektor akademii Zamoyskiey ksiądz Ormiański zanotował:
A liście Thee co sprawiają? Z Japońskich i Chińskich krajów ziele do nas przywiezione te ma mieć przymioty: wapory,
przytłumienia i sen odejmuje tak, iż ten kto go używa, kilka dni i nocy bez snu wytrwać. Przeto kupcy niderlandzy i angielscy, gdy maja pisac wiele listów.. ziele Thee uzywaja i tak wiele nocy pijac pracować mogą bez fatygi. Żołądkowi słabemu pomaga i od letargu broni. Przeciw podagrze i kamieniu służy.


Tekst piosenki Kabaretu Starszych Panów "Herbatka"

Z rozkoszy tego świata
ilości niepomiernej
zostanie nam po latach
herbaty szklanka wiernej
i nieraz się w piernatach
pomyśli w porze nocnej
ha, trudno, lecz herbata,
herbaty szklanka mocnej

Dopóki Ciebie, Ciebie nam pić
Póty jak w niebie, jak w niebie nam żyć
Herbatko, Herbatko, Herbatko
Dopóki Ciebie, Ciebie nam pić
Póty jak w niebie, jak w niebie nam żyć
Herbatko, Herbatko

O, jakżeś bliska chwilko,
jesienne pachną kwiaty
a my pragniemy tylko
już tylko tej herbaty
za oknem deszczyk sypnął -
arrivederci lato
gdy wtem drzwi cicho skrzypną
i witaj nam, herbato

Tak wdzięczni, że nas darzysz
pod koniec już sezonu
o Tobie będziem marzyć
Twój zapach czule chłonąc
a potem syci woni,
poprzestaniemy na tym
bo doktor nam zabronił
picia mocnej herbaty

I po co, i po co nam żyć
kiedy nie będzie, nie będzie nam wolno już pić
herbatki, herbatki...

Tekst piosenki zespołu Filipinki "Batumi"

W SWYCH WĘDRÓWKACH PRZESZŁYŚMY WIELE MIAST,
WIELE MÓRZ I RZEK, WIELE GÓR WŚRÓD GWIAZD.
ALE MIASTO, O KTÓRYM ŚPIEWAMY DZIŚ,
MILSZE JEST, BO Z NIM WIĄŻĄ SIĘ NASZE SNY.
ALE MIASTO, O KTÓRYM ŚPIEWAMY DZIŚ,
MILSZE JEST, BO Z NIM WIĄŻĄ SIĘ NASZE SNY.

BATUMI, ECH BATUMI...
HERBACIANE POLA BATUMI.
CYKADAMI DŹWIĘCZĄCY ŚWIT,
ŚWIADKIEM BYŁ SZCZĘŚCIA CHWIL. / X 2

Z CIĘŻKIM SERCEM ŻEGNAMY GRUZJI BRZEG,
ŚPIEW TWÓJ DŹWIĘCZNY, JAK DROGIE ECHO BIEGŁ.
GDZIEŚ, GDY OCZY PRZYMKNIEMY, WIDZIMY ZNÓW,
OBRAZ TEN, TO MARZENIE NASZYCH SNÓW. / X 2

BATUMI, ECH BATUMI
HERBACIANE POLA BATUMI.
CYKADAMI DŹWIĘCZĄCY ŚWIT,
ŚWIADKIEM BYŁ SZCZĘŚCIA CHWIL


Charles Lamb, znany smakosz herbaty:
"Wiara w herbatę to wielka sztuka zakrywania piękna, by je odkrywać ponownie, i domyślania się, czegoś, czego się nie ma odwagi ujawnić. Jest to subtelna tajemnica, jak można śmiać się z samego siebie, dyskretnie, ale serdecznie, a tym samym jest to najdoskonalsza recepta filozofów na wspaniałe samopoczucie."

T'ien Yiheng:
"Herbatę się pija, by zapomnieć o hałasie świata."

Pamela Dugdale:
"Dla dwóch osób siedzących razem przy dzbanku herbaty i świeżych ciasteczkach wszystkie wielkie problemy świata przestają istnieć. W tej chwili przyjaciele znajdują się we własnym, cudownym ogrodzie."

Nancy Reagan:
"Kobieta jest jak herbata w torebce - z jej mocy można zdać sobie sprawę tylko w gorącej wodzie."

Jaroslav Durych:
"Szczęśliwe małżeństwo to mieszanka herbaty, składająca się z miłości, przyjaźni, namiętności i szacunku."

Katherine Mansfield:
"Najsmutniejszy z napoi-filiżanka słabej herbaty."

Stefan Kisielewski:
"Od samego mieszania herbata nie staje się słodsza."

Przysłowie kaukaskie:
"Gdy masz dobrą żonę, barszcz i mocną herbatę, możesz być całkowicie zadowolony z życia."

Przysłowia chińskie:
"Całowanie przypomina picie herbaty z sita - ani jednym, ani drugim nigdy nie można się nasycić."

"Pocałunek to tak, jak gdyby jednym haustem wypić herbatę - nie masz tego nigdy dość."

"Najlepsza herbata pochodzi z wysokich gór."

"Herbata, która czeka na gościa (zimna), staje się jego śmiercią."

"Na każdą chorobę inne lekarstwo, a herbata jest lekarstwem na każdą chorobę."

"Tyle jest rodzajów herbaty, ilu żyje na ziemi Chińczyków."

"Nadzieja jest jak cukier w herbacie, nawet jeśli jej niewiele, osładza wszystko."

Inne:
"Kobieta winna być jak herbata: słodka, mocna i gorąca."

"Herbata to nektar świata."

Herbaciarnia ANULA   Herbaciarnia ANULA
     
Herbaciarnia ANULA   Herbaciarnia ANULA
     
Herbaciarnia ANULA   Herbaciarnia ANULA